1. SENK FAZ ELEKTRISITE MORISIEN (1990–2026)
Tarif rezidansiel mwayen pondere (tranch 0-300 kWh) · Sours : CEB General Notices + Solar Rent Research
Lepok stabilite bon marse
Moris benefisie parmi bann tarif elektrisite pli ba dan rezion. Konsomasion bann menaz res modere : tigit klimatizasion, aparay numerik pankor exploz. CEB, alimente prinsipalman ar fioul lour ek bagas, gard pri stab gras a kout importasion ki ankor kontrole. Tarif baz trouv ant Rs 1,20 ek Rs 1,80 pou bann tranch rezidansiel kouran. Sa peryod-la koresponn ar lelan ekonomik Moris apre azisteman striktirel, avek lindistri textil ek touris an gran devlopman.
Bann premie reajisteman
Mont pri petrol (pik 147 USD/baril an zilyet 2008) ek depresiasion progresif roupi Morisien kont dolar fors CEB reajiste so bann gril tarif par palie. Konsomasion rezidansiel ogmante vit avek demokratizasion klimatizasion ek bann aparay elektronik. Kout mwayen kWh depas Rs 3,00 pou bann tranch intermedier, apre Rs 4,00 a Rs 4,50 ver 2009-2010. Me sa bann reajisteman-la res parsiel : gouvernman absob enn parti sirkou atraver sibvansion direk pou CEB.
Gran blokaz tarif — 13 an sibvansion
Pandan plis ki dis an, tarif elektrisite rezidansiel pa finn bouze dan Moris. Gouvernman ti sibvansionn CEB masivman pou stabiliz pouvoir dashat, malgre ogmantasion kontini kout produksion mondial. Sa politik-la ti protez menaz a kourt term, me li finn kree enn gran defisi striktirel : det CEB depas Rs 15 miliar an 2022. Pandan sa blokaz-la, kout reel prodiksion kWh finn kontinie ogmante, kre enn diferans pli gran ant tarif faktire ek kout reel — enn diferans ki kontribyab Morisien finn finans indirekteman atraver bidze Leta.
Lafin sibvansion zeneralize
An fevriye 2023, enn premie reform istorik rant an viger, avek enn gril progresif 12 tranch. Bann gran konsomater (plis ki 300 kWh/mwa) trouv zot tarif depas Rs 10,00/kWh. Bann menaz modes (< 100 kWh/mwa) gagn enn proteksion parsiel. Sa reform-la mark lafin model sibvansion iniversel ek anonse enn normalizasion progresif tarif. Li osi avoy enn mesaz for : Leta pa kapav absob sok petrolie mondial indifiniman dan plas konsomater.
Dernie sok petrolie (+15 %)
Akoz tansion zeopolitik dan Mwayen-Oryan ek flambé pri fioul lour an 2025-2026, gouvernman valid enn ogmantasion zeneral 15 % lor tarif elektrisite, an viger depi 1er me 2026. Bann menaz ki dan Social Register of Mauritius (SRM) gagn enn proteksion parsiel. Sa ogmantasion-la amenn tarif mwayen rezidansiel a Rs 8,28/kWh ek tarif maksimal (plis ki 1000 kWh/mwa) a Rs 13,06/kWh — plis ki 11 fwa tarif baz depi 1990 pou gran konsomater.
Evolision tarif CEB rezidansiel mwayen — 1990 a 2026
Tarif rezidansiel mwayen pondere (tranch 0-300 kWh) · Done indikatif · Source : CEB General Notices + Solar Rent Research
2. GRIL TARIF CEB 1ER ME 2026 — 12 TRANCH
Sours : CEB General Notice No. 473 of 2026 · Tarifikasion rezidansiel progresif — sistem par palie
Depi Rs 3,63/kWh (tranch 0-25 kWh) ziska Rs 13,06/kWh (plis ki 1000 kWh) — enn rapor 1 a 3,6 ant tranch pli ba ek tranch pli o.
3. LINPAK KONKRÈ LOR OU FAKTER MENSIEL
Similasion fakter CEB selon profil menaz — komparaison 2010 vs 2023 vs me 2026
| Profil menaz | Konsoumasion moy. | Fakter 2010 | Fakter 2023 | Fakter me 2026 | Loyer Solar Rent |
|---|---|---|---|---|---|
| Ti lakaz | 150 kWh | Rs 630 | Rs 820 | Rs 943 | depi Rs 1 000/mwa |
| Lakaz mwayen | 300 kWh | Rs 1 260 | Rs 1 950 | Rs 2 243 | depi Rs 2 000/mwa |
| Gran lakaz | 500 kWh | Rs 2 100 | Rs 3 640 | Rs 4 186 | depi Rs 3 000/mwa |
| Vila avek pisin | 800 kWh | Rs 3 360 | Rs 7 200 | Rs 8 280 | depi Rs 4 000/mwa |
Evolision fakter mansiel par profil
Similasion indikatif san meter rental · Baze lor gril CEB General Notice No. 473 of 2026
Enn lakaz standard ki konsom 350 kWh/mwa ti pe pey Rs 1 470/mwa an 2010. An me 2026, mem fakter-la ariv Rs 2 801/mwa — enn ogmantasion +90 % lor 16 an. Lor enn lane, sa fer Rs 15 972 anplis ki an 2010. Lor 20 an, si tandans kontinie a +10 %/an, mem menaz-la pou finn depans Rs 2,1 milyon anplis lor elektrisite konpare ar enn senario pri stab.
4. PROZEKTION TARIF CEB LOR 20 AN (2026–2046)
Apartir tarif Rs 8,28/kWh (me 2026) · Similasion indikatif selon diferan senario evolision
Similasion indikatif apartir tarif Rs 8,28/kWh (me 2026) · Avan pert, ekretman ek desizion reglemannter fitir.
5. DEPANDANS FOSIL : MORIS DAN KONTEXT REZIONAL
Kifer Moris struktirelman expoze ar sok petrolie mondial — ek kifer sa pa pou sanze avan 2030
Mix enerzetik CEB (2025)
⚠ 82,3 % prodiksion depann lor konbistib fosil importe an USD
Source : Ministry of Energy & Public Utilities — Rapport annuel 2023-2024 · IEA Mauritius 2023Fakter striktirel ogmantasion
6. TARIF ToU : ENN MENAS KI VINN ENN LAVANTAZ
Kifer tarif Time-of-Use pou elarzi, seki li pou kout bann menaz, ek kifer batri Solar Rent fer li vinn enn gran lavantaz
Tarif Time-of-Use, apele ToU, kas lozik tarif progresif. Kot tarif progresif fer peye dapre volim konsome dan mwa, ek rekonpans lekonomi ar bann premie tranch bon marse, tarif orer fer peye dapre ler konsomasion. Enn kWh tire a set-er tanto, kan tou lil alim lalimier ek klimatizer, bizin bann santral pli ser dan rezo ; enn kWh tire a trwa-zer gramaten preske pa kout nanye pou prodir. ToU amenn sa realite la dan fakter.
Ena de gril orer zordi. Tarif 150C pou bann veikil elektrik, li pa konsern nou dan sa sipit la. Tarif 150D, li, aplik pou bann rezidan IRS ek RES ki vinn prosimer, ek se sa ki nou pran dan nou bann simulasion : 12,78 Rs/kWh lazourne, 18,94 Rs/kWh ant 18-er ek 21-er, 12,24 Rs/kWh lanwit. Pik tanto fer peye preske enn fwa edmi tarif lazourne.
Tarif dapre ler pa ankor aplik pou tou bann lakaz. Nou propoz li zis kouma enn opsion simulasion pou montre kou posibil si ou servi plis elektrisite aswar. Li pa enn desizion anonse par CEB.
Se exakteman la ki rezonnman ranverse. Pou enn menaz san stokaz, pas ar ToU vedir enn fakter pli lour, san sorti : konsomasion tanto pa kapav deplase, personn pa dine a midi. Pou enn lakaz ki ena enn batri Solar Rent, pik tanto traverse ar lenerzi soler stoke lazourne, ek sak kWh ki evite vo aster 18,94 Rs olie 12,78 Rs. Plis tarif orer sever, plis lekonomi ki batri amenn gran. Enn diursisman tarifer ki pinis vwazinaz vinn, pou kliyan Solar Rent, enn siplemen randman.
Gril ToU 150D — running charges lor import net
Tarif 150C ofisiel (7,53/11,50/4,60) inkoeran — similasion baze lor tarif korize estime · Koreksion CEB atann
Rezerv mazer
To bateri Solar Rent : to pli bon proteksion depi lete 2026
Batri stok lenerzi soler gratis prodir lazourne ek redonn li pandan pik tanto, ki fer peye 18,94 Rs/kWh. Sak kWh evite ant 18-er ek 21-er vo alor enn fwa edmi enn kWh evite lazourne.
Mezir lefe tarif orer lor ou profil
Repartision par defo — 35 % lazourne, 35 % dan pik tanto, 30 % lanwit — reflet profil enn menaz morisien, ki so konsomasion konsantre lor trwa-zer apre retour travay. Azis bann korsor pou teste ou prop profil.
×2.7 pli ser
| kWh/zour | Std/an | Std/mwa | ToU/an | ToU/mwa | Lefe/an | Sirkou |
|---|
Kalkil : running charges ToU selman (san Other Charges T-SO-SB, Power-Base Generation Charge ek CST) · Gril standard : progresif mansiel CEB me 2026 · Repartision kapav sanze lao
7. PROTEZ OU : SOLER DISTRIBIE KOUMA BOUKLIYE TARIFER
Konpran mekanism proteksion ki enn sistem soler avek batri reprezante fas ar ogmantasion CEB
Loyer plafoné
Progresion loyer Solar Rent plafoné par kontra a +6%/an maximom, ninport ki arive ar pri fioul lour ouswa desizion CEB.
Ekonomi ki grandi
Sak ogmantasion tarif CEB amelior mekanikman ou lekonomi net. Pli CEB monté, pli diferans ar ou loyer plafoné kreis dan ou faver.
Lindepandans enerzetik
Enn sistem soler + batri kouver 60 a 80 % konsomasion anyel enn menaz Morisien, ek redwir depandans lor rezo CEB.
8 · OPSION NET METERING CEB
Ou kouran soler anplis, explike fasil
Ou sistem soler servi ou lakaz avan tou. Se ki ou anvway lor rezo servi avan pou konpans elektrisite ki ou pran ar CEB, avan ki ena enn valorisasion a Rs 3/kWh.
Letap 1
Ou lakaz avan tou
Ou servi avan tou ou prop elektrisite soler ek lenerzi ki dan batri.
Letap 2
CEB fer bilan sak mwa
Sak mwa, bann kWh ki ou anvway lor rezo konpans bann kWh ki ou pran ar CEB. Si solde-la pozitif, li reporte lor bann mwa ki vini.
Letap 3
Seki reste lafin lane valer Rs 3/kWh
Apre regilarizasyon anyel, zis bann kWh ki ankor reste gagn valer Rs 3/kWh lor ou kont CEB.
Enn lexanp, san sanz ou konsomasion
Si 200 kWh ankor reste ver lafin lane apre bann konpansasion : 200 × Rs 3 =
Solde an roupi kapav diminie ou faktir CEB. Si enn solde reste, ou kapav enkese li enn fwa par an, apre 12 peryod faktirasion, dapre bann kondisyon CEB. Li pa enn peyman otomatik sak mwa ni enn rediksion lor lwaye Solar Rent.
Lexanp indikatif pou Net Metering. Sours : Anex 2, pwin 8–9 (konpansasion ek report) ; kontra CEB, lartik 6.6–6.7 (kredi ek encashman).
Lir bann kondisyon ofisiel CEB9. BANN KESTION KOURAN
Ant 2010 ek koumansman 2023, gouvernman Morisien ti swazir pou sibvansionn masivman CEB pou gard tarif rezidansiel stab, malgré ogmantasion kontini pri produksion mondial. Sa politik-la ti vize protez pouvoir dashat bann menaz. Kout sibvansion ti atenn plizier miliar roupi par an, vinn insoutenab. An 2022, det kimilatif CEB ti environ Rs 15 miliar, forsé réform 2023.
Plizier fakter ti rann réform inevitab : flambé pri fioul lour ek sarbon apré-COVID, dépresiasion roupi Morisien kont dollar, ek akimilasion défisi CEB. Réform 2023 ti vize an priorité bann gran konsomater pou protez bann menas modès.
Tansion zeopolitik dan Mwayen-Oryan ti provoké enn nouvo flambé pri fioul lour an 2025-2026. Moris, ki depann plis ki 80% lor enerzi fosil importé, partikilyèrman vilnerab ar sa bann sok-la. Ogmantasion 15% an vigèr 1er me 2026 amenn tarif mwayen rezidansiel a Rs 8,28/kWh.
Tarifikasion TOU se enn sistèm kot pri kWh varié selon ler lizour. Pou bann menas avek batteri solèr, TOU reprezant enn opòrtinité ekonomi siplemanter.
SRM se enn baz done nasional bann menas pli vilnerab. Bann menas enskriv benefisié proteksion tarifer parsiel lor premié bann tran konsoumasion.
Sel proteksion striktirèl se redwir depandans lor rezo. Avek Solar Rent, ou loyer plafoné a +6%/an maximom, endepandan fliktasion fioul lour.
Lobzektif gouvernman 60% renouvelab an 2030 ambisius me teknikman realizab gras a déploiyman masif solèr fotovoltaik ek stokaz batteri.
SAK OGMANTASION CEB SE ENN LEKONOMI ANPLIS POU OU
Avek Solar Rent, progresion ou loyer plafoné par kontra a +6%/an. Pandan sa letan-la, tarif CEB kontinie monté, pli vit. Diferans ant le de courb, sa mem ou vre lekonomi — ek li vin pli gran sak lané.